Qutadg'u Bilig Yusuf Xos Hojib: Kutagu Bilig / Yusuf Has Hacibi

“Qutadg‘u bilig” XI asr turkiy adabiyotining eng ahamiyatli asarlaridandir. Shuning bilan birga islomiy-turkiy adabiyotning eng qadimgi namunalaridan biri. Asar Yusuf Xos Hojib tomonidan Qoraxoniylar davrida yaratilgan.

Turkiy qabilalar aynan Qoraxoniylar davrida Islomni din sifatida rasman qabul qildilar. “Qutadg‘u bilig”ning yozilish payti esa shu davrdan yuz yilcha o‘tib sodir bo‘ldi. 1069-yilda yozib tugatilgan asarning ustida muallif 18 oy davomida mehnat qildi. Yusuf Xos Hojibning shaxsan o‘zi “Qutadg‘u bilig” dostonini Sharqiy Qoraxoniylar xoqoni Tabg‘ach Ulug‘ Bug‘ro Qoraxon unvoniga ega Abu Ali Hasan Sulaymon Arslonga taqdim qildi.

Dostonni turkiy adabiyotdagi ilk davlat ishlarini yuritish uchun yaratilgan siyosatnoma sifatida baholash mumkin. U aruz vaznida, masnaviy shaklida yozilgan. 85 bob 6645 baytdan iborat asarga nasriy kirish so‘zlar ham ilova qilingan. Asosan didaktik ruhda yozilgan “Qutadg‘u bilig” dan nasihatlar, tavsiyalar o‘rin olgan. Unda ramziylik muhim ahamiyatga ega. Muallif uqtirmoqchi tushunchalar ramziy shaxslar vositasida ifodalangan. Asar Ollohga hamd,